VOGELHOTELS

 

Wat zijn vogelhotels?

Vogelhotels bestaan uit verschillende nestkasten voor diverse dieren. Ik heb bestaande concepten gecombineerd. Daarnaast heb ik er eigen uitvindingen aan toegevoegd. De objecten zijn gemaakt voor vogels, insecten, vleermuizen, vlinders en eventueel andere nuttige kleine dieren. Ik noem ze ‘Vogelhotels’ maar ze zijn niet alleen voor vogels.

In de bouwwerken vinden deze dieren nestruimte, voedsel en water. De constructies zijn bijna zes meter hoog en voor de stevigheid in de bodem verankerd (in beton). De basisconstructie - van houten balken - is betrekkelijk eenvoudig en geeft een stevig framewerk voor de objecten die er een plaats hebben.  Er zijn er inmiddels drie gebouwd in Den Haag.

Zowel natuurobjecten als kunstwerken

De Vogelhotels zijn zowel Kunstwerken als Natuurobjecten. Mijn doel is om midden in de stad in een omgeving met weinig bomen en struiken een kunstmatige biotoop te creëren waar kleine (nuttige) dieren kunnen overleven en zich kunnen voortplanten. Ik wil dat omwonenden en gebruikers zich bewust worden van dieren in hun leefomgeving en plezier beleven aan de Vogelhotels. Het is ook de bedoeling dat er interessante en esthetische (kunst)werken ontstaan die, in tegenstelling tot de meeste kunstwerken, niet statisch zijn maar steeds veranderen.

De Vogelhotels hebben geen vaststaande vorm. Een Vogelhotel is een concept waarvan de vorm wordt bepaald door de plek waar deze gebouwd wordt en de specifieke wensen van gebruikers en omwonenden. Ieder nieuw Vogelhotel kan er dus weer heel anders uitzien dan de vorige. Omdat ik duurzaamheid wil bereiken én natuur wil behouden, maak ik de Vogelhotels zo veel mogelijk van gebruikte materialen.

Bestaand werk

Het eerste Vogelhotel dat ik bouwde bestond uit de stam van een grote oude populier die was omgehakt om plaats te maken voor nieuwbouw. De stam is uit de grond gehaald en iets verderop weer in de grond geplaatst zodat ik er een natuur/kunstobject van kon maken en er aldus een nieuwe biotoop kon ontstaan, waardoor er natuur werd teruggebracht die met de kap verloren was gegaan. Voor de Vogelhotels die ik daarna bouwde heb ik een houten framewerk gemaakt waaraan de verschillende objecten konden worden gemonteerd.

Om het werk op een zo’n hoog mogelijk niveau te brengen heb ik van het begin af aan contact gezocht met deskundigen op het terrein van biologie, ornithologie en natuurbescherming. Deze staan heel positief tegenover mijn natuurprojecten en ik heb al veel bruikbare adviezen gekregen en opgevolgd. Ook oriënteer ik me internationaal via diversen websites en sociaalnetwerksites.

Voor een deel zijn de projecten ‘terra incognita’ omdat een deel van de objecten en combinaties van objecten experimenteel zijn. De belangrijkste onderdelen van de hotels, de dieren en de planten zijn van levend materiaal gemaakt. Dit betekent dat de objecten veranderen en dus steeds aanpassingen behoeven. Als iets niet goed blijkt te werken, bedenk andere technische oplossingen. Er dienen zich steeds weer geweldige mogelijkheden aan die de moeite waard zijn om te onderzoeken. Hierdoor leer ik veel en worden de Vogelhotels steeds beter. Er zijn nog vele nieuwe wegen die ingeslagen kunnen worden en ik heb veel ideeën voor nieuwe objecten en uitbreidingen en verbeteringen van bestaande.
Hopelijk kan ik nog vele objecten bouwen zodat deze ontwikkeling doorgezet kan worden.

Eigen uitvindingen en nieuw werk

Een nieuw idee is bijvoorbeeld een mussenkast gecombineerd met een insectenkast. Eigen uitvindingen zijn bijvoorbeeld de voedselsilo’s en waterreservoirs. Een voedselsilo zorgt ervoor dat er altijd voedsel aanwezig kan zijn. Op voedertafels kunnen gebruikers zelf voedsel aanbieden. De silo’s zijn net als de andere objecten gemaakt van (zoveel mogelijk) gebruikte materialen. Deze silo’s zijn gemaakt van pvc regenpijp en bakjes uit de supermarkt. Het voer is afgeschermd door roostergaas zodat het alleen toegankelijk is voor kleine vogels. Duiven, kauwen en meeuwen worden geweerd

Het schuine dakje bovenop sommige vogelhotels, dat ook een esthetische functie heeft, functioneert als water opvang en leidt via een dakgootje en regenpijpje het water naar het reservoir. In de bodem van de bak is een druppelaar gemaakt. Doordat het kraantje bijna helemaal is dichtgedraaid druppelt er heel langzaam water in een vogelbadje eronder. Hierdoor staat er, ook nadat het al een tijdje droog is, nog steeds water in het badje. Het dakgootje aan de andere zijde van het schuine dak leidt het water naar de binnenzijde van het bouwwerk om de planten daar van water te voorzien. Voor dit doel is ook een gat in het dak gemaakt waardoor regenwater binnen kan komen.

 

De eenvoudige en functionele constructies zijn zo open mogelijk gemaakt om begroeiing van klim­planten aan de binnenzijde mogelijk te maken. De constructie moet aan zo’n 25 á 30 nestkasten en andere objecten een plaats kunnen bieden. Het grondvlak is een vierkant van ongeveer 1x1 meter en de hoogte is bijna zes meter. Door de binnenzijde geheel te laten begroeien ontstaan er nog meer nest en schuilplaatsen en nog meer mogelijkheden voor het zoeken van voedsel en nestmateriaal. Hiervoor heb ik een constructie gebouwd van balken en gaas over de gehele lengte van het bouwwerk.

Contact / samenwerking met buurtbewoners

Er is veel enthousiasme voor deze projecten maar het blijft moeilijk om de financiën hiervoor te vinden. Het begrip voor en het enthousiasme over de Vogelhotels stijgt naarmate je in staat bent de mensen bij deze projecten te betrekken. Dit contact met gebruikers en omwonenden zie ik ook als een belangrijk onderdeel van het ontwikkelen van de Vogelhotels. Hiervoor spreek ik regelmatig met gebruikers, schrijf ik stukjes tekst over het functioneren, houd ik een website bij, geef lezingen en richt exposities in. De reacties hierop zij zeer positief. Ik zie ook mogelijkheden tot verregaande participatie van gebruikers en omwonenden bij de projecten, bijvoorbeeld door ze ook te betrekken bij de bouw en het onderhoud van de bouwwerken.

Stand van zaken

Nu - een paar jaar na de start van het eerste vogelhotel - zijn de resultaten wat het dierenleven betreft zeer bemoedigend. Alleen de vleermuiskasten en vlinderkasten worden nog niet goed bezocht. In alle Vogelhotels wordt jaarlijks genesteld door vogels. Deze maken ook in ruime mate gebruik van de voedselvoorzieningen. De insectenkasten worden bij enkele Vogelhotels zeer goed gebruikt. Het groen is inmiddels goed doorgegroeid en de objecten worden daardoor steeds natuurlijker, mooier en functioneler. De Vogelhotels zijn levende kunstwerken die blijvend inzet behoeven om ze te onderhouden en verder te ontwikkelen. Het steeds weer ontstaan van nieuw leven, de levende natuur, het verval en kapot gaan van onderdelen maken deze objecten tot iets bijzonders.

 

Voor meer informatie zie http://www.vogelhotel.org